RECIPE FOR DISASTER (2019)

Kuyruksuz Yıldızlar

Asmaz’ın bir önceki sergisinde kumu cama dönüştüren kutsal ateş, bu sergide ise toprağı seramiğe dönüştürmek için kullanılıyor. Sanatçı yine karşımıza gerçeği idealize etmeye çalışmayan bir tavırla çıkıyor. Eserler, hayatın olduğu gibi bize sunulması ile var oluyor; bir şeyleri düzeltmek, güzelleştirmek, onarmak değil amaç; hayat bize nasıl görünüyorsa sanatçı o kutsallığı kullanarak izleyenleri gerçekle, aslında kendi gerçeği ile yüzleştiriyor. Eserlerin toplamı sanatçının güncesini oluşturuyor.

Gerçek olanın mükemmel olmadığı, düşünce tarihinde yüzyıllardır tartışılan 21. yüzyılda ise artık çoğunluk tarafından kabul edilmiş bir görüş. Hayatın, düzenin, doğanın, insanlığın oluşturduğu bir gerçeklik algısının ideal olmadığını söylemek zor değil, fakat bunu eserlerde izleyici rahatsız etmeden vermek bayağı çaba isteyen bir tavır. Bunu başarmak için eserin, izleyiciyi içine çekmesi, onu eserin içerisinde anlamlar aramaya teşvik etmesi; güzel ve çirkinin, iyi ve kötünün dualitesinin karşısında izleyiciye bir görev verilmesi gerekiyor. Asmaz bunu kendine özgü dili ile seramik formların arkasına geçerek yapıyor. Oluşan formlar rastlantısal olarak karşımıza çıkıyor ve sanatçı form nasıl ortaya çıktıysa onu olduğu gibi bir yüzey olarak kabul ediyor. Geleneksel seramik formların aksine, malzemenin sınırlarını zorlamadan sadece yüzeyle oynayarak üretimini gerçekleştiriyor. Forma özgürlük verdikten sonra, kendi bilincine de özgürlük vererek seramik üzerinde bunun tadını çıkarıyor.

Sergideki eserler bize sanatçının deyimiyle bir “Recipe for Disaster” (Felaket Tarifi) veriyor. Disaster-Felaket kelimesinin içerdiği astrolojik anlamı, Asmaz’ın eserlerinde de görmek mümkün. Yüzyıllar önce, herhangi bir yıldızın doğal olmayan bir hareketlenme yaşaması ile ortaya çıkan istenmeyen durumlara felaket denirken, şimdi ise felaketler Asmaz’ın sergisinde beden buluyor. Şanssız yıldız ya da bize felaket getiren yıkıcı güç artık o kadar da uzakta değil; yanı başımızda. Evrendeki bir kütlenin doğaya uygun olmayan bir pozisyona girmesiyle oluşan felaketin, aslında insan bilincinin elinde olduğunu gösteren bir sergi bu.  

Sanatçı, eserlerini yarattıktan sonra onları bağımsızlaştırarak izleyicinin avuçlarına bıraksa da, günah keçisi olan yıldızları dünyaya indirererek seramik yüzeylere hapsettiği çok açık. Felaketin tarifini metafiziğe değil, insanın varoluşuna bağlayan duruşu, masalsı görünen ama aslında gerçek bir anlatı sunuyor. İnsan eliyle şekillenebilecek kadar yumuşak olan toprak, ateşle dansının ardından artık keskin bir sertliğe sahip oluyor; bilincimizin sonsuz gücünün dünya karşısında zayıf kalması gibi bir zıtlık ortaya çıkıyor. İşte bu karşıtlıktan doğuyor Asmaz’ın hikayesi; gerçeküstü görünen ama aslında gerçeküstü olmayan bir hikaye. Sanatçının eserlerini değerli kılan da bu dualiteden çıkan tavrı. Kibritçi kız masalının gerçeküstülüğünün yanında, kayan yıldızı seyreden kızın, o yıldızın bu dünyadan birini alıp götüreceğini bilmesi kadar gerçeklik barındırmasına benzer Asmaz’ın hikayeleri; yıldızlar kadar gerçek, yıldızların kuyrukları kadar masalsı...

 

Pervin Yiğit- Oya Silbery